Giriş

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu (“Genel Kurul”), 30 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan, 8 Mayıs 2026 tarihli ve 2021/8 E. 2026/1 K. Sayılı kararı (“Karar”) ile dava dilekçesinde yer almayan bir talebin kısmen ıslah yoluyla davaya dâhil edilemeyeceğine karar vermiştir. Karar’ın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Karara Konu Görüş Aykırılığı

Uzun bir süredir Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ile bazı Hukuk Daireleri arasında ıslah kapsamında yapılabilecek değişikliklere yönelik farklı uygulamalar bulunmaktaydı. Bu kapsamda; bazı daireler (özellikle 4., 9., 11., 14. ve 21. Hukuk Daireleri) usul ekonomisi gerekçesiyle dava dilekçesinde hiç talep edilmeyen yeni taleplerin, kısmen ıslah kurumu ile netice-i talep kapsamına dahil edilebileceği görüşündeyken, Hukuk Genel Kurulu ve hukuk dairelerinin çoğunluğu, bu yönde bir uygulamanın ıslah kurumunun niteliğiyle bağdaşmadığını savunmaktaydı. İçtihatların birleştirilmesi talebi bu aykırılığın giderilmesi amacıyla yapılmıştır.

Genel Kurul’un Gerekçesi

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu öncelikle ıslah kurumunu izah ederek, kısmi ıslah ve tam ıslah arasındaki ayrıma dikkat çekmiştir. Kısmen ıslahta dava dilekçesinde yer alan bir talebin artırılması/genişletilmesi veya değiştirilmesi söz konusu iken; tam ıslahta dava konusu tamamen değiştirilerek, o ana kadar yapılmış usul işlemleri geçersiz hale gelmekte ve adeta yargılamanın en başına dönülmektedir. Bu doğrultuda, bir davacı talebinde genişletme, değişiklik arzusundaysa kısmi ıslaha; yeni vakıalara dayanarak tamamen yeni bir talepte bulunmak istiyorsa tam ıslaha başvurmalıdır. Tüm bu açılmalar ışığında Genel Kurul; kısmen ıslah kurumunun hiç talep edilmemiş yepyeni bir kalemi davaya dahil etmenin aracı olamayacağını vurgulamıştır. Aksinin kabulü halinde, yeni bir dava açmanın usuli şartlarını hiç yerine getirilmeksizin, mevcut davanın içine ikinci bir davanın dahil edilmesi sonucunu doğacaktır.

Genel Kurul kararını başlıca aşağıdaki temellere dayandırmıştır:

Değerlendirme

Bu Karar, özellikle iş hukuku ve ticari uyuşmazlıklardan kaynaklanan davalarda sıklıkla karşılaşılan; yargılama sırasında “fark edilen” yeni alacak kalemlerinin yeni bir dava açılmadan ıslah yoluyla mevcut davaya eklenmesi uygulamasına son vermekte, daireler arasında uzun süredir devam eden görüş aykırılığını gidermektedir. Bundan böyle, dava dilekçesinde yer almayan bir talebi ileri sürmek isteyen davacıların ya ayrı bir dava açması gerekecek ya da 6100 s. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 180 uyarınca tamamen ıslah yoluna gitmek zorunda kalacaklardır. Şüphesiz, bu da ilgili masraf ve usuli sonuçları (yeni talep için zamanaşımının yeniden değerlendirilmesi dâhil) beraberinde getirecektir. Davalılar açısından ise yargılama boyunca karşılaşacakları taleplerin öngörülebilirliği artmaktadır. Bu Karar ile mahkemelerin kısmen ıslah yoluyla sonradan eklenen talepleri olay bazında değerlendirmek yerine doğrudan reddetmesi beklenmektedir.